Vidalı bir kompresör, çektiği elektrik enerjisinin büyük bölümünü ısıya dönüştürür. Bu ısı küçük ve kapalı bir odada kaldığında oda hızla ısınır, kompresör kendi üflediği sıcak havayı yeniden emer ve günün en sıcak saatlerinde yüksek sıcaklık alarmıyla devre dışı kalır. Kompresör odası havalandırmasında amacımız, bu ısıyı oluştuğu noktada yakalayıp kanalla dışarı atmak ve odaya yeterli miktarda serin havanın girmesini sağlamaktır.
Aşırı ısınmanın bedeli
Yüksek oda sıcaklığı yalnızca ani duruşlara yol açmaz. Kompresörün emdiği hava ne kadar sıcaksa yoğunluğu o kadar düşüktür; aynı enerjiyle daha az hava basılır. Yağ daha çabuk yaşlanır, motor ve elektronik bileşenler zorlanır. Aynı odadaki soğutmalı kurutucular da yüksek ortam sıcaklığında kapasite kaybeder ve hatta daha nemli basınçlı hava gönderebilir.
Üretimin basınçlı havaya bağlı olduğu bir tesiste öğleden sonra duran bir kompresör bütün hattı durdurabilir. Ege’de yaz aylarında dış hava sıcaklığı zaten yüksek olduğu için bu sorun genellikle ilk sıcak haftalarda kendini gösterir.
Sıcak havayı kanalla dışarı atmak
Hava soğutmalı vidalı kompresörlerin çoğunda soğutma havası gövdenin belirli bir noktasından, genellikle üstten dışarı atılır. Bu çıkışa uygun ölçüde bir bağlantı parçası yapıp sıcak havayı dikdörtgen veya spiral bir kanalla doğrudan dış cepheye ya da çatıya taşıyoruz. Böylece ısı odaya karışmadan dışarı çıkar.
Burada en kritik konu, kompresörün kendi soğutma fanının yenebileceği basınç kaybıdır. Bu fan kanala ancak sınırlı bir direnç karşısında hava basabilir; üreticiler bu payı teknik dokümanlarında verir. Kanal uzun, dirsek sayısı fazla ya da kesit dar olursa pay aşılır ve kompresör kanala rağmen ısınır. Kanal kesitini ve güzergâhını bu değere göre hesaplıyoruz. Güzergâh bu paya sığmıyorsa hatta destek fanı kullanıyor, fanın kompresörle birlikte çalışacak şekilde bağlanmasını planlıyoruz.
Kompresör gövdesiyle kanal arasında, titreşimin kanala ve binaya geçmemesi için esnek bir manşon kullanıyoruz. Bağlantıyı, servis teknisyeninin kapakları açarken kanalı kolayca ayırabileceği şekilde tasarlıyoruz. Dış cephedeki çıkış ağzını yağmur ve kuş girişine karşı koruyoruz. Kanal imalatı ve askı detaylarıyla ilgili ayrıntıları kanal imalatı ve montajı sayfasında bulabilirsiniz.
Kompresör odasına taze hava nereden girmeli?
Dışarı atılan havanın yerine aynı miktarda serin havanın girmesi gerekir. Giriş açıklığını mümkünse odanın alt seviyesine ve çıkıştan uzak tarafa yerleştiriyoruz; böylece serin hava kompresörün çevresinden geçerek emiş tarafına ulaşır. Açıklık yetersizse oda negatif basınçta kalır, kapı zor açılır ve kompresör fanı daha da zorlanır.
Güneş alan duvarlar ve sıcak egzoz çıkışlarına yakın noktalar yerine, gölgede kalan bir cepheden hava almak giriş sıcaklığını düşürür. Panjurların yağmur ve böcek girişini engellemesi, tozlu bölgelerde filtreli olması gerekir. Hava üretim holünden değil doğrudan dışarıdan alındığında kompresörün emiş filtresi de daha geç kirlenir.
Kışın bu ısıdan yararlanmak
Yazın sorun olan ısı, kışın değerli bir kaynaktır. Tahliye kanalına iki yönlü bir klape düzeni kurulduğunda, kışın bu sıcak hava dışarı atılmak yerine bitişikteki depoya ya da atölyeye verilebilir. Klapeleri termostatla kontrol etmek, kompresör odasının üreticinin belirttiği en düşük sıcaklığın altına inmesini de önler.
Daha ileri bir seçenek, kompresörün yağ devresindeki ısıyla kullanım ya da proses suyu ısıtmaktır. Bazı üreticiler bunun için hazır modüller sunar; uygunluğunu kompresörünüzün yetkili servisiyle konuşmanızı öneriyoruz.
Jeneratör odaları ve makine daireleri
Benzer prensipler jeneratör odaları için de geçerlidir. Yedek jeneratör çoğu zaman yalnızca kesintilerde ve testlerde çalışır; ama çalıştığında yüksek yükte ve çok ısı üreterek çalışır. Radyatör havasının dışarı atılması, yanma ve soğutma için yeterli havanın girmesi gerekir. Tasarımı en zor duruma, yani sıcak bir yaz gününde uzun süren bir kesintiye göre yapıyoruz. Egzoz gazı borusu ise havalandırma kanalından ayrı tutulmalı ve üreticinin şartlarına uygun olmalıdır.
Pompa daireleri ve elektrik pano odaları gibi ısı üreten teknik hacimlerde genellikle termostat kontrollü bir egzoz ve taze hava düzeni yeterli olur. Kazan dairesi gibi yakıtlı cihaz bulunan mahallerde ise yanma havası için ayrı kurallar vardır; bu mahallerde onaylı tesisat projesi esas alınır.
Fabrikanın geri kalanındaki üretim alanlarının havalandırmasını ise endüstriyel havalandırma sayfamızda ele aldık.
