Aydın, İzmir ile Muğla arasında yer alan bir Ege ili. İlin ekonomisinde Büyük Menderes ovasında yetişen incir, zeytin ve pamuğu işleyen tesisler, Kuşadası ve Didim’deki turizm ve bunlara hizmet veren küçük ve orta ölçekli sanayi önemli yer tutuyor. Aydın havalandırma ihtiyaçları da bu karışımı yansıtıyor: gıda tesislerinde ısı ve nem, pamuk işleyen tesislerde lif ve toz, sahildeki otel ve restoran mutfaklarında duman ve koku. Aydın’da keşfi, kanal ve davlumbaz imalatını ve montajı kendi ekibimizle yapıyoruz.
Tarım ürünü işleyen tesislerde havalandırma
Aynı ovada çalışan iki tesisin havalandırma ihtiyacı birbirinden tamamen farklı olabilir. Ürüne ve prosese göre öne çıkan konular şunlar:
- Kuru incir ayıklama ve paketleme: Yazın kapalı salonlarda biriken ısı hem çalışanları hem ürünü etkiler. Paketleme ve depolama alanlarında ısıyı ve nemi dengede tutan, havayı salon içinde dengeli dağıtan bir düzen gerekir.
- Zeytin ve zeytinyağı tesisleri: İşleme sezonunda makinelerin ısısı ve yıkama alanlarından yükselen nem, kapalı salonlarda yoğuşma ve koku yaratır. Nemi kaynağına yakın noktalardan almak, tavanda damlamayı ve küflenmeyi azaltır.
- Pamuk işleyen tesisler: Söke ovası gibi pamuk tarımının yoğun olduğu bölgelerdeki tesislerde havada asılı kalan lif ve toz, hem solunum hem yangın açısından risk taşır. Biriken lif kolay tutuşur; bu yüzden tozun kaynağında yakalanması ve kanallarda birikmemesi gerekir.
Kaynağında emiş gerektiren durumlar için tasarım prensiplerini proses emiş ve toz toplama sayfamızda ayrıntılı anlattık.
Ovada yaz sıcağı ve kompresör odaları
Büyük Menderes ovasında yazlar uzun ve çok sıcak geçer; temmuz ve ağustosta 40 °C’ye yaklaşan günler olağandır. Bu sıcaklık en çok kompresör odalarında hissediliyor. Gıda paketleme makineleri, pnömatik hatlar ve atölyeler için basınçlı hava üreten vidalı kompresörler, harcadıkları elektriğin büyük bölümünü ısıya çevirir. Bu ısı odadan atılmazsa kompresör kendi ürettiği sıcak havayı tekrar emer, yüksek sıcaklık alarmıyla durur ve en yoğun günde üretim aksar.
Çözümün özü basit: kompresörün soğutma havasını bir kanalla doğrudan dışarı atmak, yerine yeterli miktarda taze havayı alt seviyeden ve kompresöre yakın noktadan vermek. Kanalın kesiti, dirsek sayısı ve dış çıkıştaki panjur, kompresör fanının karşılayabileceği basınç kaybı içinde kalmalıdır; kalmıyorsa hatta kompresörle birlikte çalışan yardımcı bir fan gerekir. Kışın oda aşırı soğumasın diye damperli bir geri dönüş düzeni de planlanabilir. Ayrıntılar için kompresör odası havalandırması sayfamıza bakabilirsiniz.
Kuşadası ve Didim’de otel ve restoran mutfakları
Sahil ilçelerinde iş yükü turizm sezonuna göre şekilleniyor. Kalabalık bir sezonda yetersiz kalan bir davlumbaz ya da yağlanmış bir egzoz kanalı, hem mutfak personelini hem komşu işletmeleri ve konukları rahatsız eder. Mutfak egzozunu planlarken davlumbaz ölçüsünden taze hava girişine kadar nelere baktığımızı restoran ve mutfak havalandırması sayfasında anlattık.
Otellerde sık gözden kaçan bir nokta, açık büfede misafirin önünde pişirme yapılan istasyonlardır. Bu noktalar sonradan eklenip mutfak egzozuna bağlanmadan kurulduğunda duman ve koku doğrudan restoran salonuna yayılır. Böyle bir istasyon için ayrı bir davlumbaz ve egzoz hattı gerekip gerekmediğini, pişirme türüne ve salonun yerleşimine bakarak keşifte belirliyoruz.
