Bir havalandırma sisteminin performansı fan kadar kanal hattına da bağlıdır. Ölçüsü tutmayan bir parça sahada kesilip zorlanarak takıldığında sızdıran bir birleşim ya da gereksiz bir daralma ortaya çıkar ve hesaplanan debinin bir kısmı yolda kaybolur. Kanal imalatı ve montajında bu yüzden parçaları sahadan aldığımız ölçülere göre imal ediyor, montajı da imalatı yapan ekiple yapıyoruz.
Kanal imalatında ürettiğimiz parçalar
- Spiral kanallar: Galvaniz sacdan, farklı çaplarda düz kanal ve bağlantı parçaları.
- Dikdörtgen kanallar: Tavan boşluğuna ve cihaz bağlantılarına göre ölçülendirilmiş, flanşlı, gerektiğinde takviyeli.
- Bağlantı parçaları: Dirsek, redüksiyon, T, pantolon, branşman ağızları ve dikdörtgenden yuvarlağa geçiş parçaları.
- Davlumbaz ve emiş ağızları: Mutfak, proses ve makine başı uygulamaları için.
- Çatı ve cephe elemanları: Baca uçları, yağmur şapkaları ve çatı geçiş detayları.
- Montaj elemanları: Askılar, bakım ve temizleme kapakları, fan bağlantı parçaları.
Spiral ve dikdörtgen kanal: hangisi nerede?
Spiral kanal, galvaniz şeridin helis şeklinde kenetlenmesiyle üretilir. Bu kenet boru boyunca bir takviye gibi çalışır, bu sayede kanal ince sacla bile rijit kalır. Yuvarlak kesit aynı hava geçiş alanı için daha az sac kullanır; sürtünme kaybı düşük, birleşim sayısı az, montajı hızlıdır. Açıkta kalan fabrika ve atölye hatlarında, toz taşıyan sistemlerde ve uzun ana hatlarda ilk tercihimiz genellikle spiral kanaldır.
Dikdörtgen kanalın asıl avantajı yükseklikten tasarruf etmesidir. Kirişlerin altında ya da alçak bir asma tavanda yuvarlak kanalın sığmadığı yerde, aynı havayı daha basık ve geniş bir kesitle taşımak mümkündür. Klima santrali çıkışları, lineer menfezler ve davlumbaz yakaları da çoğunlukla köşeli olduğu için hattın bu uçlarında dikdörtgen parçalar ya da dikdörtgenden yuvarlağa geçişler kullanıyoruz.
Dikdörtgen kesit yassılaştıkça basınç kaybı ve gürültü artar, geniş yüzeyler titreşmeye başlar. Bu yüzden büyük dikdörtgen kanallarda kesit oranını makul tutmaya çalışıyor, takviye detayını baştan planlıyoruz.
Ölçüden montaja nasıl ilerliyoruz?
- Sahada ölçü: Güzergâh üzerindeki kiriş, kolon, kablo tavası, tesisat boruları ve tavan kotlarını yerinde ölçüyoruz. Çizimdeki ölçü ile sahadaki ölçü çoğu zaman birebir tutmaz.
- Parça listesi ve imalat: Hattı parçalara ayırıp her parçayı numaralandırıyor ve imal ediyoruz. Böylece sahada kesip uydurma ihtiyacı en aza iner.
- Askı ve taşıma: Askı aralıklarını kanalın ağırlığına ve taşıyıcı yapıya göre belirliyoruz. Beton döşemede dübelli askılar, çelik yapıda kirişe bağlanan kelepçeler kullanıyoruz.
- Birleşim ve sızdırmazlık: Geçme birleşimlerde mastik ve vidayla, flanşlı birleşimlerde contayla sızdırmazlık sağlıyoruz. Fan bağlantılarına titreşimin kanala geçmemesi için esnek bağlantı parçası koyuyoruz.
- Kontrol ve devreye alma: Sistemi çalıştırıp menfez ve emiş ağızlarında debiyi, gerekiyorsa ses seviyesini kontrol ediyoruz.
Kanal izolasyonu ne zaman gerekir?
İzolasyon ihtiyacını kanalın ne taşıdığı ve nereden geçtiği belirler. Isıtılmış ya da soğutulmuş hava taşıyan bir hat çatı arası, otopark veya depo gibi şartlandırılmamış bir alandan geçiyorsa yol boyunca enerji kaybeder; odaya ulaşan hava hedeflenen sıcaklıkta olmaz. Soğuk hava taşıyan hatlarda izolasyonun buhar kesici katmanı ek yerlerinde de kesintisiz olmalıdır; açık kalan tek bir birleşim, yoğuşmanın başladığı nokta olur.
Ortam sıcaklığındaki havayı taşıyan genel egzoz hatları ise çoğu zaman izolasyonsuz bırakılabilir. Ses açısından hassas mahallere giden hatlarda akustik kaplama gündeme gelebilir. Dışarıda kalan izoleli kanallarda izolasyonun güneşe ve yağmura karşı bir dış kılıfla korunması gerekir; korumasız izolasyon birkaç sezonda yıpranır.
Dış ortam ve deniz kenarındaki kanallar
Galvaniz kaplama, altındaki çeliği korurken kendisi yavaş yavaş tükenir. Kıyıdaki tuzlu ve nemli havada bu süreç hızlanır. En zayıf noktalar kesilmiş kenarlar, delikler ve bağlantı elemanlarıdır.
Dışarıda kalan hatlarda farklı metallerin birbirine temas etmemesine, suyun birikebileceği cepler bırakılmamasına ve çatı geçişlerinin su yalıtımına özellikle dikkat ediyoruz. Doğrudan deniz havası alan noktalarda ek boya koruması veya farklı malzeme seçeneklerini keşif sırasında konuşuyoruz.
Kanal imalatı çoğu zaman tek başına değil, bir sistemin parçası olarak yapılır. Davlumbazdan çatıya uzanan restoran egzoz hatlarının kendine özgü detaylarını restoran ve mutfak havalandırması sayfasında ele aldık.
